Stado

A gdy śniegi odpuszczą, a dni dłuższe się staną, zbierzcie tedy zagrody swoje w święte jedno miejsce i tchem jednym przemówcie: OTO MY.

Półmetek wiosny to okres, gdy cała przyroda wkracza w najpełniejszy i najbardziej kolorowy okres roku. I pomyśleć, że w świetle obecnej wiedzy majówka okazuje się tradycją starszą, niż wypadające w nią święto pracy czy Konstytucji 3 Maja. Dokładna data jest oczywiście szacunkowa, bo określana na podstawie faz księżyca, kalendarza słonecznego, czy innych naturalnych znaków. Przyjmuje się, że Rusalia wypadały w pierwszym tygodniu maja i trwały od 6 do 8 dni. Na podstawie opisów i przetrwałej tradycji, można wyróżnić dwa wymiary tego święta: Rusalia oraz Stado.

Stado (Stada, Święto Stadne), miało na celu oddanie czci naturze, ale też więzom rodzinnym i relacjom w obrębie społeczności. To odświeżenie obejścia i okolicznych dróg. Czas kiedy już na pewno nie powrócą mrozy oraz śniegi. Czas, który poświęcano na zabawę i celebrację odrodzonego po zimie świata, tuż przed okresem wytężonej pracy. Tradycje związane ze Stadem:

Obrzędy i tradycje Stada:

#Majenie domów- z ziół i kwiatów wiązano pęki, które umieszczano pod powałą chat, by chronić domowników przed urokami. Wiązanki z ziół zebranych wokół domu, skropcie czystą wodą, naręcza kwiatów oraz gałązki wierzbowe i brzozowe rozłóżcie na ziemi przy ogniu. Rozpalcie ogień pośrodku kręgu i złóżcie ofiarę w imię Mokoszy. Poświęćcie miód, piwo, ziarno, zioła i mleko. To, co wymaga pracy ludzkich rąk i błogosławieństwa bogów.

Mokoszy, matko wszelkiego życia

Z twojego oddechu

Pochodzi moc wszelkich ziół i kwiatów.

Niech te pęki dobrych roślin

O których nauczałaś naszych ojców

Chronią nasze domostwa i obejścia

Niech przypominają nam o szacunku do ziemi

I strzegą przed złem i zepsuciem.

Pęki ziół zawieście pod sufitami domów. Niech zostaną tam aż do następnego roku.

Kwiatami ozdóbcie ściany i drzwi domów tak, by biesy i dziady krążące po świecie widziały, że mieszkają tu ludzie dobrzy i szanujący tradycje.

#Wytyczanie traktów- tradycja związana z wiosennymi porządkami. Na wiosnę naprawiano drogi po roztopach i obsadzano je ziołami oraz zakopywano przy nich brzozowe gałązki, które miały chronić osady przed zarazą.

Przy trakcie od zachodniej lub północnej strony przygotujcie zagłębienie. Po modlitwie do Mokoszy weźcie gałązki wierzby i brzozy i złóżcie je tam.

Jak drzewa rok po roku

Wypuszczają nowe gałęzie

Tak my na nowo

Wyznaczamy nasze ścieżki

Niech nasze drogi i obejścia

Omijają zaraza, głód i nieprzyjaciel

Niech drogi do nas nie odnajdzie

Strzyga, południca ani nawet śmierć.

Zakopcie złożone gałązki. To jest też czas, gdy ludzie gotowi podjąć nową drogę lub wyjątkowo ciężkie wyzwania, powinni złożyć taką samą ofiarę indywidualnie. Niech własnoręcznie zakopią gałązki i poproszą przodków o wsparcie by prowadzili ich po wybranej ścieżce.

#Wiece- W ramach obchodów Stada organizowano też Wiece. W ich trakcie rozważano ewentualne traktaty pokojowe, zatwierdzano spadki po zmarłych seniorach, ogłaszano przyjęcie uczniów np. do kowalskiego warsztatu, a także zgłaszano i rozstrzygano skargi na współmieszkańców. Każdy mógł też publicznie złożyć przeprosiny wobec wspólnoty lub ogłosić, że w nadchodzącym lecie będzie się starał o jakąś łaskę u Bogów.

#Igrzyska Stadne- Ponieważ Stada to też czas wspominania przodków, na ich cześć organizowane są igrzyska, gdzie wszyscy mogą stanąć do konkurencji, które wyłonią najlepszego mieszkańca osady. Zwycięzca był uosobieniem Jaryły. Jeśli był przed swadźbą- powinien tego roku pojąć sobie żonę, a ze znalezieniem kandydatki nie miał raczej problemu.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *